Halk kültürü

, kültür varlığının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Halk
kültürü yüzyılların deneyimlerinden süzülerek biçimlenmiş, kuşaktan
kuşağa aktarılarak günümüze gelmiş bir değerler bütünüdür. Sözlü
gelenekte yaşatılan ürünlerle beslenen halk kültürünün özünde, bağlı
bulunduğu kültüre ait örnek değerler ve ahlak anlayışı vardır.




Halk

kültürü, toplumsal ve kültürel birlik oluşturan ortak ve kültürel
özellikleri bulunan toplulukların ürünleridir. Türk halk kültürü
ürünlerine, Türk toplumunun sağ duyusu, günlük hayatı, dini, geleneği,
dünya görüşü, beğenisi yansır.



Folklor, bir bölgedeki kültür
ürünlerinin tümüdür. Folklor, toplumun sosyo-ekonomik dinamiklerini
ortaya çıkartmakta, milletin kültür birliğini sağlamaktadır. Folklorun
temel özelliklerinden biri de yerelliktir. Gelenekler, ilişkiler gibi,
yerel özellikler taşıyan günlük yaşam, zamanla çeşitli etkenlere bağlı
olarak genel yaşam içinde görülür. Bireysel yaşantının toplumsallaşmış
örnekleri olan halk kültürü ürünleri çeşitli düzeylerde iletişim
sağlama işlevini de yerine getirir. Milletleri diğer kültürlerden
ayıran kültürel özelliklerin esası halk kültürüdür.


Milli kültür


bütün yöre kültürlerinin matematiksel toplamıdır. Milli kültür denince
yerellikten çıkmış, onu aşarak yurt bütünlüğünde, bütün bir millet
tarafından benimsenmiş ortak değerleri, yaşama biçimlerini ve bunlara
bağlı unsurları anlıyoruz. Kültür toplumu oluşturan bireyler, gruplar
arasındaki kurumlaşmış ilişkiler bütünüdür. Her türlü toplumsal olgu
kültür potasında eriyerek içerik ve bütünlük kazanır. Kültür kişilik
mekanizmaları yoluyla çevreye yansır, aktarılır. Kişisel ve kaynaksal
kurumlarla beslenerek toplumda yaratılan kültürün yöresel ve bölgesel
farklılıkları olması doğaldır.



Tarihsel süreçte, her kültürde
olduğu gibi Türk kültürünü belirleyen değer, norm, sosyal kontrol
öğeleri ve formlar değişikliğe uğramıştır. Kültür, statik değildir.
Zemindeki değerler aynı kalmak şartıyla değişen ve gelişen ilişkiler
ağıdır. Kültür her toplumsal olgu ve değer gibi dinamik karakterle
değişerek yenilenir.



Kültürün, "insan, aile sosyal çevre,
eğitim, sosyal değerler vb." gibi insani; "bayrak, millet, vatan, dil,
din, tarih, örf, âdet, gelenek vb.", gibi evrensel boyutları vardır.
Kültür milletleri birbirinden ayıran özelliklerdir. Uygarlık ortak bir
değerdir. Aynı uygarlığa bağlı kültürler aynı dünya görüşünde
birleşirler. Topluluklardaki kişi ve grupların yenilikleri ve
milletlerarası etkileşim kültür değişikliğine neden olur.




halk
kültürü bir düşünce bir yaşam biçimi olarak kültür alanlarını kapsar.
Milli kültürün oluşmasında etken bir rol oynar. Halk kültürü, Türk
kültüründe yapılması öngördüğü ve yasakladığı etkinliklerle,
yaptırımlarıyla yönlendiricidir. Halk kültürü ülkeyi ayakta tutan en
önemli güçlerden birisidir.



Prof. Dr. Erman Artun
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi.