makam ve usuller hakkıında küçük bir bilgi
türk musikisi iki ana unsur üzerinde kurulmuştur. bunlardan biri "makam"lar, diğeri de usûllerdir.
temeli teşkil eden bu iki ana unsurun yanında, musiki eserlerinin bestelerinin olgunlaşmasını sağlayan yardımcı unsurlar da vardır: üslub, tavır ve nota bilgisi gibi.
şahsi özelliğe dayanan ve ancak kişinin varlığı ile var olabilen bu yardımcı unsurları, bestekar ve icracılar kendi san'at, kudret ve kabiliyetleri ölçüsünde musikimize katarak, türk musikisinin en yüksek seviyede olgunlaşmasına yardımcı olmuşlardır.
musikimizin var oluş sebeplerini teşkil eden bu esaslar içinde, ana unsurlar ile yardımcı unsurlar yerlerini almışlar, görevlerini üstlenmişler ve türk musikisinin tarihi ve asil bütünlüğü ile ahengini muhafaza etmişlerdir. bu sebepledir ki, "kudema" (geçmişteki musiki ustaları, bestekar ve hocalar), musikimizi bir ilim ve san'at kompozisyonu olarak görüp işlemiş ve adına "îlm-i şerif-i musiki" demişlerdir. biz bu kitabımızda ana unsurlardan birini teşkil eden "makamlar" konusunu ele alacağız. diğerlerine icap ettiği zaman atıflarda bulunacağız.
genelde makam deyimi, musiki tarihimiz içinde kurulmuş ve bugüne intikal etmiş nazari sistemlerin tekamül ve akışları göz önünde tutularak tetkik edildiği zaman, daha iyi açıklığa kavuşmuş olacaktır. çünki, bu nazari sistemlerin biri birine yaptıkları etkiler ve faydalanmalar, sonrakilerin daha mütekamil olmalarında, eski müzikologların yazılı eserlerinden istifade edilerek, hatta, çoğu bölümlerde metinlere sadık kalınarak, nazariyat alanına sunulmuşlardır.
|