NLP BAŞARI VE MOTIVASYON TEKNIKLERI ILE MÜZIK EĞITIMINDE BAŞARININ ARTIRILMASI
Okt.Oktay CEVIZ
Inönü Ünv. Eğt.Fak.
GSEB MEABD-Malatya
* Cumhuriyetimizin 80. Yılında Müzik
Sempozyumu, 30-31 Ekim 2003,
Inönü Üniversitesi, Malatya
Bildiriler,s.138-142.
Müzik eğitimi sürecinde başarıya ulaşmayı engelleyen problemlerin çözümünde ve de zaten başarılı olan öğrencilerin ve öğretmenlerin daha da başarılı olmaları için NLP, tüm eğitimcilere ve öğrencilere yeni bir bakış açısı sunmaktadır. NLP, başarıyı arayan herkes için zihni kullanma klavuzudur.
Başarı: Bir iş için gerekli enerjiyi amaca en uygun şekilde en ekonomik ve en etkili olarak zamanında kullanma becerisidir.
NLP’nin açılımı; Nöro Linguistik programlamadır.
Nöro: Tüm davranışlarımızın, görme, işitme, dokunma, tat alma, koku ve hissetme duygularımız aracılığı ile dışarıdan bize ulaşan bilgiyi algılama ve tepki vermemizin zihinsel sürecine işaret eder.
Linguistik: (Konuştuğumuz dil ile ilgilidir.) Düşüncelerimizi, duygularımızı ve davranışlarımızı düzenlemek, başkaları ile ve kendimizle kurduğumuz iletişimde dilin nasıl kullanıldığına gönderme yapar.
Programlama: (Zihni programlama) Bir sonuç elde etmek için düşünce ve davranışlarımızı bir dizin içinde zihnimizde yapılandırmak anlamına gelir. (Eski olumsuz programları yeni olumlu programlarla yer değiştirme) Başarının bu yeni teknolojisine kısaca NLP diyoruz.
NLP insan mükemmelliğinin incelenmesidir.
NLP, bir pozitif düşünce sitemidir.
NLP bir bilimdir. Çünkü NLP’yi oluşturan birçok çalışma uzun süren sistematik araştırmalar sonunda ortaya konmuştur.
NLP bir sanattır. Çünkü mükemmeli yakalamış, konusunda dahi insanların o sonuçlara nasıl vardığını modelleyen bir ustalık işidir.
NLP teknolojidir. Çünkü istenilen sonuçları gerçekleştirecek düşünceleri, sistemleri ve teknikleri vardır.
NLP’nin Amacı: Insanların kendilerini iyi hissetmelerini sağlamak; başarılı olmaları için kendi öz kaynaklarını harekete geçirmektir. Mevcut potansiyelini verimli kullanmasını sağlamaktır.
NLP dili pozitifçedir.
NLP herhangi bir insanın bizim istediğimiz sonuçları, daha önceden üretmiş olması halinde o insanı modelleyerek nasıl yaptığını keşfederek, aynı şekilde bizimde aynı sonuçları üretebileceğimizi, istediğimiz başarıya ulaşabileceğimizi gösteren mükemmel bir sistemdir.
NLP özeti; insanlar mükemmel çalışır.
NLP’nin anlamı; istendik sonuçları hazırlamaktır.
NLP olabileceğinizin ve olabildiğinizin en iyi versiyonunu daha sık olabilme becerisidir. NLP kişisel gelişim ve değişime güçlü ve pratik bir yaklaşımdır. NLP’ye göre başarının ve mutluluğun spesifik bir düşünce modeli ve yapısı vardır. NLP, hem bilinci hem de bilinç altını etkin bir duyarlılıkla kullanmaya yönelik, zihinsel sürecin işleyişini yeniden yapılandırma tekniğidir. NLP’ye göre, insanların bir konu hakkında nasıl düşündükleri, onu nasıl deneyimleyeceklerini belirleyen kritik farkı yaratır. NLP’nin kurucuları ve asıl uzmanları John Grinder ve Richard Bandler’dir. Grinder, dünyanın önde gelen dil bilimcilerindendir. Bandler ise matematikçi, Geştalt terapicisi ve bilgisayar uzmanıdır. John Grinder ve Richard Bandler, gelmiş geçmiş en büyük hipnoterapici olan Dr. Milton Erikson’un, aile terapisinde olağan üstü başarıları olan Virgina Satir’in ve antroplong (insan bilim) Gregory Bateson’un modellemelerini kodlayarak geliştirdikleri birçok davranışsal müdahale örnekleriyle (patern) tanınmışlardır. Örneğin diğer terapicilerin başaramadığı uyumlu insan ilişkilerini, Virginia Satir’in nasıl elde ettiğini çözümlediler. O’nun sonuçları elde etmek için hangi eylemler paternnini (örnek) uyguladığını buldular. Bu paternleri (örnek) öğrencilerine öğrettiler. Öğrenciler, terapicilerin yıllarca edindikleri deneyimlere sahip olmadan,öğretilenleri uygulayarak onlarla aynı sonucu elde etmeye başladılar. Aynı tohumu ektiler aynı sonucu aldılar. Burada anahtar, diğer insanlarında öğrenebilmeleri için başarıyı oluşturan becerilerin özünü yani muhteşem bir keman virtüözünü bu doruk performansa taşıyan izoleleri (yalın davranış biçimlerini) tespit etmektir. (Başarı sırrı yalın düşünce ve eylem) NLP’de bu özel model denir. Modelleme NLP ile uygulandığında bir kişinin deneyiminin her parçasını kapsar. Ilişkileri geliştirmek, endişelerden kurtulmak, özgüven yaratmak ve başarılı olmak istiyor olabilirsiniz. Anahtar hareketlerde kaslarda değil içsel düşüncelerimizdedir. Yani kelimelerde, zihindeki resimlerde, duygularda ve inançlardadır.
Bu nedenle başarı sözkonusu olduğunda, insanın kendisi ile olan iç iletişimi son derece önemlidir. Kendi hakkımızdaki düşüncelerimizin kalitesi yaşamımızdaki başarı kalitesini belirler.
Başarıya Götüren Yaklaşımlara Değinecek Olursak ;
1. Inanç sistemi: Başarmaya duyulan arzu ve güçlü bir inancı temsil eder. Birde sınırlayıcı inançları değiştirmeyi kapsar.
2.Kişinin zihinsel dizini: Zihinsel dizin kişinin düşüncelerini organize etme şeklidir.
3. Fizyoloji: Zihin ile vücut aynı sistemin parçalarıdır. Nefes alışınız, duruşunuz, pozisyonunuz, yüz ifadeleriniz, hareketlerinizin kalitesi ve doğası, sizin fizyolojinizi nasıl kullandığınızı gösterir.
Bütün bunların kalitesi de üretebileceğimiz davranışların niteliğini ve genişliğini belirleyecektir.
NLP’YE GÖRE BAŞARI FORMÜLÜ
1) Ne istediğini bil : Ne istediğinizi bilmek, istediğinizi almanızın ilk adımıdır. Insanlar ihtiyaçları tarafından güdülenir. Bu ve daha birçok nedenle kişi, ihtiyaçlarını (ruhsal, bedensel ve zihinsel) karşılamak ve başarılı olmak ister. Bunun için kendisine istekleri doğrultusunda ulaşılabilir hedefler belirlemesi gerekir. Herhangi bir konuda hedef belirlediğinizde bilin ki, hedefini belirlemeyen milyonlarca insanın önüne geçmiş oluyorsunuz. O halde ilk adımı atın. Hedef belirlemek için karar verin.
2) Eyleme geç : Hedef belirlendikten sonra hemen eyleme geçmek son derece önemlidir. Bunun için eğer varsa iyi bir rol modeli bulup onun düşünme ve davranma biçimini örnek alırsanız, eylemleriniz kısa sürede sonuç vermeye başlar.
3) Sonuçları değerlendir: Eylemlerimizin bizi hedefimize yaklaştırıp yaklaştırmadığını düzenli olarak kontrol etmeliyiz. Ne yaptığımızı niçin yaptığımızı ve aldığımız sonuçların hedefimize uygun olup olmadığının farkında olmalıyız. Geri bildirimler bize bundan sonra nelere dikkat etmemiz gerektiğinin bilgisini vereceğinden oldukça önemlidir.
4) Esneklik : Başarıya ulaşan tüm insanların esnek olma özelliği vardır. Gittiğin yol seni hedefine ulaştırmıyorsa alternatif yoları dene. NLP’ye göre her zaman bir seçenek vardır. Hedefe ulaşıncaya kadar sebatla, uygun çözümler üzerinde sürekli çalışmak ve gerektiğinde farklı bir yol izlemek oldukça önemlidir.
NLP’nin VARSAYIMLARI VE BAKIŞ AÇILARI
1) Iletişimin anlamı alınan cevaptır;
Iletişime etki eden faktörler ise şunlardır. %10 sözcükler, %30 konuşma tarzı, %60 beden dilidir. (Sözsüz iletişim). Anlaşıldığı üzere beden dilinin yani sözsüz iletişimin etkisi diğerlerine oranla daha fazladır.
2) Başarısızlık yoktur, sonuçlar vardır;
Aldığımız her sonuç bize bir şey öğretir. Nerede olduğumuzu gösterir. Buna göre ne yapmamız gerektiği ortaya çıkar. Başarıya ulaşana kadar vazgeçmemek anahtardır.
3) Insanlar, amaçlarına ulaşmak için gerekli kaynaklara sahiptirler;
Yeter ki, inandığınız, koştuğunuz bir hedefiniz olsun. Gerek fiziksel gerekse zihinsel kaynaklarınız öylesine ortaya çıkacak ki, sizde şaşıracaksınız.
4) Her insan davranışının altında pozitif bir amaç vardır;
Kişinin davranışı olumsuz olsa dahi davranışın amacının kendine göre olumlu olduğudur.
5) Zihin ve beden aynı sistemin parçalarıdır;
Bunun için zihinsel ve bedensel kaynakları doğru kullanmak bizi hedefe daha çabuk ulaştırır. Zihin ve beden hedefe odaklanarak eş güdümlü çalıştırılmalıdır.
6) Her insanın zihin haritası farklıdır;
Insanların hayatı algılama, anlamlandırma ve kendilerine göre sonuçlar çıkarmaları farklıdır. Çünkü hiçbir insanın geçmişi (gelişim psikolojisi ve çevresel şartlar) bir başka insanla aynı değildir.
7) Eğer bir insan birşeyi yapabiliyorsa, onu yapmayı herkes öğrenebilir
(ruhsal, fiziksel ve çevresel bir engel yoksa)
8) Eğer yaptığın şey işe yaramıyorsa başka bir şey yap, herhangi bir şey yap;
Her zaman yaptığınız şeyi yaparsanız hep aynı sonucu alırsınız. Eğer yeni bir sonuç almak istiyorsanız farklı bir şey yapın. Çünkü her zaman bir seçenek daha vardır.
9) Her deneyimin bir yapısı vardır;
Içinde bulunduğumuz durumun özellikleri yaşam deneyimlerimizi etkiler. Havanın sıcak yada soğuk olması, ruhsal anlamda sevinçli yada gergin ve stresli olmamız deneyimin yapısı hakkında bilgi verir. Ve bütün bunlar hakkındaki düşüncelerimiz bizim davranışlarımızı etkiler.
10) Insanlar ellerindeki seçenekler arasından en iyisini seçerler;
Hepimizin kendine özgü bir kişisel geçmişi vardır. Ondan ne yapacağımızı, nasıl yapacağımızı, neye değer vereceğimizi öğrendik. Bunlar bizim deneyimlerimiz. Bütün seçimlerimizi bunların bize sunduklarının içinden yapmak durumundayız. Ta ki aralarına daha yeni ve iyi seçenekler ekleninceye kadar. Şu anki davranışımız şu anda mümkün olan en iyi seçeneğimizi simgeler.