afganistan'da türk devleti kuruyorduk
enver altaylı anılarında, özal ve demirel'in, afganistan'ın kuzeyinde bir devlete onay verdiklerini yazdı. ancak özal ölünce plan askıya alındı.

milli İstihbarat teşkilatı'nın (mİt) ilk sovyetolog unvanlı elemanı özbek asıllı istihbaratçı enver altaylı'nın anıları kitap haline getirildi. fotoğraf: turgut özal, enver altaylı, nursultan nazarbayev ve eşi birlikte çankaya köşkü’nde.

gazeteci İrfan ülkü tarafından hazırlanan kitapta enver altaylı 90'lı yıllarda türkiye'nin kuzey afganistan'da bir türk devleti kurmanın eşiğinden döndüğünü itiraf etti. altaylı, cumhurbaşkanı turgut özal ve başbakan süleyman demirel'i ikna ederek, mezarı şerif merkezli türkiye benzeri bir devlet kurma aşamasında son noktaya geldiklerini ancak özal'ın ölümünün ardından bu hayalin suya düştüğünü ilk kez anlattı. altaylı, 1966 ile 1971 arasında mİt müsteşarlığı yapan fuat doğu'nun işe alması nedeniyle teşkilatta "fuat doğu'nun harika çocuğu" diye anılıyordu. mİt''te ümit kod adıyla çalıştığını açıklayan altaylı devlet kurma fikrinin de ilk kez kendisi tarafından ortaya atıldığını kaydetti. özal ve demirel'e haritalar üzerinde planın önemini aktardığını söyleyen altaylı özbekistan devlet başkanı İslam kerimov'un da projeyi desteklediğini ifade etti. bu bölgede zengin gaz rezervleri bulunduğunun altını çizen altaylı yeni devletin başına da azad kerimi ve general raşid dostum'un uygun görüldüğünü kaydetti. altaylı'nın anlatımına göre o dönemde dostum ve kerimi türkiye'ye çağrıldı, genelkurmay başkanı doğan güreş ve milli savunma bakanı nevzat ayaz ile birlikte özal ile konuyu görüştü.

kerİmov da destek verdİ

altaylı kitapta girişimle ilgili şu ayrıntıları anlattı: "orada türkiye benzeri bir yapı oluşturacağız. kuzey afganistan, kökten dincilerin hâkim olduğu güney afganistan'da yaşayan insanlar için bir model, bir cazibe merkezi haline gelecek. kuzey afganistan'da tespit ettiğimiz hedef model bu idi. önce meseleyi özbek yetkililerle görüştüm. özbekistan devlet başkanı İslam kerimov'un onayını aldım. daha sonra ankara'da rahmetli özal'la ve süleyman demirel'le görüştüm. rahmetli özal ve sayın demirel meseleyi sahiplendiler." altaylı yeni türk devletinin kurulması halinde usame bin ladin, el kaide ve taliban'ın bu denli güçlenemeyeceğini ve 11 eylül saldırısının olmayacağını iddia etti.

özal ve demirel'in danışmanı

1963'te talat aydemir önderliğindeki ihtilal girişimine katıldığı için kara harp okulu'ndan atıldı. fuat doğu tarafından 1968 yılında mİt'e alındı. türk istihbaratındaki "ilk sovyetolog" unvanıyla almanya'da sovyetoloji eğitimi aldı. cia'nın özbek asıllı türkiye şefi ruzi nazar ile dost oldu. 1977'de mİt'ten ayrıldıktan sonra mhp'de siyaset yaptı. 12 eylül sonrasında mhp davasının sanıklarındandı, almanya'ya kaçtı. vatandaşlıktan çıkarıldı. özal'ın girişimiyle yeniden türk vatandaşı ardından da özal ve demirel'e danışman oldu.

türkeş'i cia kurtardı

altayli'nin gizli anılarında bir döneme ilişkin ilginç ayrıntılar dikkati çekiyor. İşte bunlardan bazıları:

27 mayis günlerİ: 27 mayıs darbesini gerçekleştiren cemal gürsel'in liderliğindeki milli birlik komitesi ile alparslan türkeş'in başını çektiği 14'ler grubu arasındaki anlaşmazlıkta yeni bir iddiayı gündeme getiren enver altaylı, cia türkiye İstasyon şefi ruzi nazar'ın ankara'da görev yaptığı sırada aldığı bir haberden söz etti. bu da türkeş'in kurşuna dizileceği bilgisiydi. general madanoğlu'nun emriyle türkeş'i kurşuna dizecek idam mangası bile özel olarak seçilmişti. nazar, gürsel'e abd'nin bu durumu hoş karşılamayacağını söyleyerek idama engel oldu.

mİt'İn sanatçi ajanlari: 12 mart darbesinden önce mİt müsteşarı fuat

doğu'nun onayıyla orta asya'da operasyonlar yaptıklarını anlatan enver altaylı, biri kadın iki ünlü sanatçıyı konser vermek için azerbaycan ve özbekistan'a gönderdiklerini, sanatçıların türkiye'ye geldiklerinde mİt'e o bölgeden raporlar sunduklarını anlatıyor.

türkeş'İn evren'İ emeklİ etme plani: yine cia ajanı ruzi nazar, altaylı'ya türkiye'de yeni bir darbe olacağı bilgisini ve daha sonra 12 eylül darbesini yapacak isimleri vermiş. durumu altaylı türkeş'e haber vermiş, o da mhp olarak dışardan destek verdikleri azınlık hükümetinin başbakanı demirel'e durumu anlatmış. bir de çözüm önerisi getirmiş. evren ile dört kuvvet komutanını ani bir operasyonla emekli etmek. ama olmamış.

papa suİkastİ kgb'nİn İşİ: üst düzey bir sovyet kgb görevlisine göre, papa suikastini rus gizli servisi kgb ile bulgar gizli servisi yapmış.

sabah